اگر برای حذف عینک تحقیق کرده باشید، احتمالاً با سه نام لیزیک، لازک و فمتولیزیک روبهرو شدهاید. هر سه روش برای اصلاح عیوب انکساری مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده میشوند، اما نحوه انجام، ایجاد یا عدم ایجاد فلپ قرنیه و روند بهبود آنها متفاوت است.
بهطور خلاصه، لیزیک کلاسیک و فمتولیزیک از نظر اصل جراحی به یکدیگر نزدیکترند؛ در هر دو یک فلپ نازک در قرنیه ایجاد میشود و سپس اصلاح شماره چشم با لیزر انجام میگیرد. تفاوت اصلی در نحوه ایجاد فلپ است. در لازک، فلپ عمقی لیزیک ایجاد نمیشود و جراحی روی لایههای سطحیتر قرنیه انجام میشود.
تفاوت لیزیک، لازک و فمتولیزیک در یک نگاه
| نکته مهم در انتخاب | شرایط روزهای اول | بهبود اولیه دید | فلپ قرنیه | نحوه انجام | روش |
| ضخامت و شکل قرنیه باید برای ایجاد فلپ مناسب باشد | معمولاً راحتتر از روشهای سطحی | معمولاً سریع | دارد؛ در نوع کلاسیک با ابزار مکانیکی | ایجاد فلپ و اصلاح بافت زیر آن با لیزر | لیزیک (LASIK) |
| در برخی شرایط که ایجاد فلپ مناسب نیست قابل بررسی است | ترمیم سطح قرنیه چند روز زمان میبرد | معمولاً تدریجیتر | فلپ عمقی ندارد | کنار زدن لایه سطحی قرنیه و انجام لیزر روی بافت زیر آن | لازک (LASEK) |
| کنترل دقیقتر مشخصات فلپ از تفاوتهای مهم آن است | معمولاً مشابه خانواده لیزیک | معمولاً سریع | دارد؛ با لیزر فمتوسکند | مشابه لیزیک، اما ایجاد فلپ با دستگاه لیزر فمتوسکند | فمتولیزیک (FemtoLASIK) |
این جدول تفاوت کلی سه روش را نشان میدهد، اما برای انتخاب جراحی کافی نیست. ضخامت و شکل قرنیه، شماره چشم و نتیجه معاینه میتوانند گزینه مناسب را تغییر دهند.
تفاوت لیزیک، لازک و فمتولیزیک در نحوه انجام چیست؟
تفاوت اصلی زمانی روشن میشود که ببینیم جراح برای رسیدن به بخشی از قرنیه که باید با لیزر اصلاح شود، از چه مسیری استفاده میکند.
لیزیک چگونه انجام میشود؟
در لیزیک (LASIK) ابتدا یک لایه نازک به نام فلپ روی قرنیه ایجاد میشود. فلپ کنار زده میشود تا لیزر اگزایمر شکل بافت زیر آن را متناسب با شماره چشم تغییر دهد و سپس دوباره در جای خود قرار میگیرد.
در لیزیک کلاسیک، فلپ با ابزاری به نام میکروکراتوم ایجاد میشود. وجود همین فلپ یکی از تفاوتهای اصلی لیزیک با روشهای سطحی مانند لازک است.
لازک چه تفاوتی در نحوه انجام دارد؟
در لازک (LASEK) فلپ عمقی مشابه لیزیک وجود ندارد. لایه بسیار نازک سطح قرنیه کنار زده میشود و لیزر روی بافت زیر آن انجام میگیرد. پس از عمل نیز معمولاً برای محافظت از سطح قرنیه تا زمان ترمیم از لنز تماسی پانسمانی استفاده میشود.
به همین دلیل، بهبود اولیه دید در لازک معمولاً تدریجیتر است و در چند روز اول ممکن است سوزش، اشکریزش یا حساسیت به نور بیشتر باشد.
فمتولیزیک چه تفاوتی با لیزیک دارد؟
فمتولیزیک یکی از روشهای انجام لیزیک (LASIK) است. در این روش نیز فلپ ایجاد میشود و اصلاح شماره چشم روی بافت زیر آن انجام میگیرد؛ تفاوت اصلی در نحوه ایجاد فلپ است.
در فمتولیزیک، این مرحله بهجای ابزار مکانیکی با لیزر فمتوسکند انجام میشود و امکان کنترل دقیقتر ضخامت و شکل فلپ را فراهم میکند. با این حال، استفاده از فمتوسکند به این معنا نیست که فمتولیزیک برای تمام بیماران الزاماً انتخاب بهتری از لیزیک کلاسیک است.
تفاوت لیزیک، لازک و فمتولیزیک در دوره نقاهت و روند بهبود
در لیزیک و فمتولیزیک، بهبود اولیه دید معمولاً سریعتر است. در لازک، سطح قرنیه باید ترمیم شود و به همین دلیل بازیابی دید تدریجیتر است و علائم روزهای اول میتواند بیشتر باشد.
این موضوع به معنی ضعیفتر بودن نتیجه نهایی لازک نیست. یکی از تفاوتهای مهم برای بیمار بیشتر به سرعت بازیابی، تجربه روزهای نخست و شرایط قرنیه برای انجام هر روش مربوط میشود.
لیزیک بهتر است یا لازک؟
اگر معیار فقط سرعت بهبود اولیه دید و راحتی روزهای نخست باشد، لیزیک معمولاً مزیت دارد. اما این به معنی مناسبتر بودن آن برای هر فرد نیست.
لازک فلپ عمقی لیزیک را ندارد و در برخی شرایط که ایجاد فلپ مناسب نیست، میتواند مورد بررسی قرار گیرد. در مقابل، دوره ترمیم اولیه آن معمولاً طولانیتر است.
بنابراین بهتر است بهجای پرسیدن «لیزیک بهتر است یا لازک؟» بررسی شود کدام روش با وضعیت قرنیه و چشم فرد سازگارتر است.
فمتولیزیک بهتر است یا لازک؟
در فمتولیزیک فلپ قرنیه با لیزر فمتوسکند ایجاد میشود و بهبود اولیه معمولاً سریعتر است. لازک یک روش سطحی و بدون فلپ عمقی است و روند ترمیم اولیه آن زمان بیشتری میبرد.
اگر قرنیه شرایط مناسبی برای جراحی فلپدار داشته باشد، فمتولیزیک میتواند یکی از گزینهها باشد. در شرایط دیگر ممکن است جراح یک روش سطحی مانند لازک را بررسی کند. شماره عینک بهتنهایی برای این انتخاب کافی نیست.
فمتولیزیک بهتر است یا لیزیک؟
این دو روش بیش از آنکه دو جراحی کاملاً متفاوت باشند، دو شیوه انجام یک روش هستند.
در لیزیک کلاسیک فلپ با میکروکراتوم و در فمتولیزیک با لیزر فمتوسکند ایجاد میشود. فمتوسکند امکان کنترل بیشتر بر مشخصات فلپ را فراهم میکند، اما جدیدتر بودن این فناوری بهتنهایی دلیل کافی برای مناسبتر بودن آن در هر فرد نیست.

پزشک چگونه تشخیص میدهد لیزیک، لازک یا فمتولیزیک برای شما مناسبتر است؟
پزشک برای انتخاب روش معمولاً چند عامل را همزمان بررسی میکند: ضخامت و شکل قرنیه، نقشههای قرنیه، مقدار و نوع شماره چشم، ثبات شماره چشم، سن، وضعیت سطح چشم و وجود خشکی چشم.
خشکی چشم نیز اهمیت دارد. اگر فرد دچار خشکی چشم فعال یا شدید باشد، بهتر است وضعیت سطح چشم پیش از جراحی بررسی و در صورت نیاز درمان شود. جراحیهای اصلاح عیوب انکساری میتوانند در دوره اولیه روی سطح چشم و کیفیت اشک اثر بگذارند، اما وجود خشکی چشم بهتنهایی تعیین نمیکند که فرد باید لیزیک، لازک یا روش دیگری انجام دهد.
همچنین قرنیه نازک به معنی انتخاب خودکار لازک نیست. ضخامت، شکل قرنیه و مقدار اصلاح موردنیاز باید در کنار هم ارزیابی شوند.
اگر میخواهید این سه روش را با سایر گزینهها نیز مقایسه کنید، در صفحه عمل حذف عینک مدوپی میتوانید روشهای مختلف، شرایط کلی کاندیداتوری و مسیر درمان را کنار هم ببینید.
انتخاب روش را از معاینه شروع کنید
تفاوتهای فنی لیزیک، لازک و فمتولیزیک مهماند، اما انتخاب نهایی نباید فقط براساس سرعت نقاهت، نام فناوری یا تجربه فرد دیگری انجام شود.
برای مشخص شدن گزینههای مناسب، ابتدا باید وضعیت قرنیه، شماره چشم و سایر یافتههای معاینه بررسی شود. در مدوپی، میتوانید این مسیر را با ارزیابی اولیه شرایط چشم شروع کنید تا گزینههای قابل بررسی برای شما مشخص شوند و با آگاهی بیشتری درباره ادامه درمان تصمیم بگیرید
سوالات متداول
لیزیک و فمتولیزیک معمولاً در روزهای نخست علائم کمتری نسبت به لازک دارند. در لازک، به دلیل ترمیم سطح قرنیه، سوزش یا حساسیت اولیه ممکن است بیشتر باشد.
بهبود اولیه دید در لیزیک و فمتولیزیک معمولاً سریعتر از لازک است. در لازک، ترمیم سطح قرنیه باعث میشود دید تدریجیتر بهبود پیدا کند.
در بعضی افراد با قرنیه نازکتر، روشهای سطحی مانند لازک میتوانند قابل بررسی باشند؛ اما ضخامت تنها معیار نیست و شکل قرنیه و مقدار اصلاح موردنیاز نیز اهمیت دارند.
نمیتوان یک روش را برای همه افراد دارای کمترین احتمال برگشت دانست. شماره چشم قبل از عمل، ثبات آن، سن و ویژگیهای قرنیه میتوانند بر پایداری نتیجه اثر بگذارند.
در فمتولیزیک یک فلپ در قرنیه ایجاد میشود و اصلاح شماره چشم با لیزر اگزایمر انجام میگیرد. در فمتواسمایل (FemtoSMILE) فلپ بزرگ لیزیک ایجاد نمیشود و بخشی از بافت قرنیه از طریق یک برش کوچک خارج میشود. بنابراین با وجود استفاده از فناوری فمتوسکند در هر دو روش، نحوه انجام آنها متفاوت است.